Nieuws • Redactie Kamerik Vandaag

Door Manuela Wiltenburg

Wie met Johan Habben Jansen aan de keukentafel gaat zitten, merkt al snel dat hij met hart en ziel boer is. Op de boerderij in Kamerik runt hij samen met zijn vader een melkveebedrijf met ongeveer honderd melkkoeien. Daarnaast rondt hij zijn studie Bedrijfskunde & Agri Food Business af, is hij actief binnen het Dorpsplatform Kamerik en zet hij zich in voor het CDA in de gemeente Woerden. Ondanks zijn jonge leeftijd spreekt hij met kennis van zaken over de uitdagingen waar de agrarische sector voor staat.

"Ik hoop straks het bedrijf van mijn vader over te nemen," vertelt Johan. "Daar werken we al naartoe. We zitten inmiddels samen in een VOF en stap voor stap bereiden we de bedrijfsovername voor."

Boer uit overtuiging

Wanneer gevraagd wordt wat hij het mooiste vindt aan het boerenleven, hoeft Johan niet lang na te denken.

"Het mooiste blijft de opfok van de kalveren. Je ziet een kalf geboren worden en uiteindelijk uitgroeien tot een gezonde melkkoe. Dat hele proces meemaken blijft bijzonder."

Daar hoort ook een minder mooie kant bij. Afscheid nemen van dieren blijft moeilijk, vertelt hij. "Je bouwt toch een band op. Natuurlijk leer je ermee omgaan, maar leuk wordt het nooit."

Op het bedrijf lopen de koeien vrij rond en bepalen zij zelf wanneer ze naar de melkrobot gaan. "Ze kiezen zelf wanneer ze gemolken willen worden. Dat past bij onze manier van werken. We vinden dierenwelzijn belangrijk en zijn bovendien voorstander van weidegang."

Meer regels, meer complexiteit

Tijdens het gesprek komt al snel de stikstofproblematiek ter sprake. Johan merkt dat het debat vaak veel eenvoudiger wordt voorgesteld dan de werkelijkheid.

"Veel mensen denken dat minder koeien automatisch de oplossing zijn. Zo simpel ligt het niet. Wij verdienen ons inkomen juist met de natuur. Daarom hebben wij er zelf ook alle belang bij dat die natuur gezond blijft."

Hij legt uit dat melkveehouders de afgelopen jaren steeds meer te maken hebben met wetgeving en regelgeving die aan het veranderen zijn. Naast stikstofregels zijn er fosfaatrechten, grondgebondenheid en steeds nieuwe vormen van productierechten, die de vergunningen van een agrariërs langzaam ondermijnen. Volgens Johan wordt het hierdoor ieder jaar ingewikkelder.

"Technologische innovaties kunnen helpen om de uitstoot te verminderen, maar die investeringen zijn enorm kostbaar. Juist kleinere bedrijven hebben moeite om dat financieel rond te krijgen."

Brief van Van Essen

Ook de onlangs gepresenteerde brief van gedeputeerde Van Essen kwam tijdens het gesprek uitgebreid aan bod. Johan ziet daarin zowel kansen als zorgen.

"Ik vind het positief dat er eindelijk meer landelijke duidelijkheid lijkt te komen. Dat voorkomt dat iedere provincie haar eigen regels blijft maken. Tegelijkertijd bevat de brief ook maatregelen die de veestapel verder kunnen verkleinen. Voor veel boeren roept dat opnieuw veel onzekerheid op."

Volgens Johan wordt de komende jaren vooral de uitvoerbaarheid van het beleid bepalend. "We krijgen steeds meer normen waaraan we moeten voldoen. De vraag is niet alleen óf we willen verduurzamen, maar ook of het in de praktijk haalbaar en betaalbaar blijft."

Hij pleit ervoor dat overheid en agrariërs veel meer samen optrekken om de onhaalbare doelen en wetgeving nu bij te stellen. 

"Boeren willen best veranderen en investeren in de toekomst." "Maar dan moet er wel duidelijk beleid zijn en moeten de oplossingen ook uitvoerbaar zijn."

Natuurbeheer als onderdeel van het vak

Een onderwerp dat Johan graag extra onder de aandacht brengt, is agrarisch natuurbeheer.

"Veel mensen weten niet hoeveel boeren al doen voor natuur en landschap. Denk aan slootkantenbeheer, kruidenrijk grasland en speciale natuurpakketten. Dat zijn maatregelen die écht bijdragen aan biodiversiteit."

Volgens hem ligt daar ook een deel van de oplossing. "Niet alleen regels opleggen, maar samen kijken hoe natuurherstel en landbouw elkaar kunnen versterken."

Tegelijkertijd maakt hij zich zorgen over de uitbreiding van het Natuurnetwerk Nederland. Vooral in het Groene Hart kunnen de gevolgen volgens hem groot zijn. "Meer natuur is op zichzelf niet verkeerd, maar je moet ook oog houden voor de bedrijven die daar al generaties lang boeren."

Betrokken bij Kamerik

Naast zijn werk op de boerderij zet Johan zich actief in voor het Dorpsplatform Kamerik. Sinds begin dit jaar maakt hij daar deel van uit.

"Het is belangrijk dat ook de agrarische sector vertegenwoordigd is. Zelfs in een dorp als Kamerik merken we dat veel mensen niet meer precies weten hoe een modern agrarisch bedrijf werkt."

Ook binnen het CDA Woerden voelt hij zich thuis. "Ik waardeer dat het CDA dichtbij de inwoners staat en met elkaar in gesprek blijft. Je hoeft het niet altijd overal over eens te zijn, maar juist door het gesprek te blijven voeren kom je verder."

Of hij ooit zelf de gemeenteraad in wil? Johan glimlacht. "Die ambitie sluit ik zeker niet uit."

Optimistisch blijven

Ondanks alle uitdagingen kijkt Johan met vertrouwen naar de toekomst.

"Boeren hebben altijd met veranderingen te maken gehad. Iedere generatie kreeg nieuwe regels en nieuwe ontwikkelingen. Dat hoort erbij. Het belangrijkste is dat er ruimte blijft om te ondernemen én om een gezond familiebedrijf door te geven aan de volgende generatie."

Met die instelling werkt hij iedere dag verder aan zijn toekomst op de boerderij. Niet alleen als melkveehouder, maar ook als jonge Kameriker die zich actief inzet voor zijn dorp en voor de toekomst van de agrarische sector.